GDTC/Bài fx-1

🌍

Bài 1. Forex là gì? Tổng quan thị trường Forex

Forex hoạt động thế nào, ai tham gia, vì sao giá tăng/giảm, khác chứng khoán – crypto – vàng ra sao, và các khái niệm bắt buộc phải biết.

Mục tiêu bài học

Giải thích được Forex là gì và thị trường hoạt động như thế nào
Liệt kê được các nhóm người tham gia thị trường tiền tệ
Hiểu vì sao giá một cặp tiền tăng/giảm
So sánh được Forex với chứng khoán, crypto và vàng
Nắm chắc các khái niệm: currency pair, pip, lot, spread, leverage, margin, equity…

1Forex là gì?

Forex = chợ đổi tiền lớn nhất thế giới. Bạn mua đồng tiền này và bán đồng tiền kia để kiếm lời từ chênh lệch tỷ giá.

💰

7.500 tỷ$

giao dịch mỗi ngày

🕐

24 / 5

mở suốt ngày đêm, T2 → T6

🔁

Theo cặp

luôn mua 1 đồng, bán 1 đồng

Hình dung đơn giản

🇪🇺 1 EUR

⇄

🇺🇸 1,10 USD

Giá lên 1,15 → bán ra, lãi. Giá xuống 1,05 → bán ra, lỗ.

2Thị trường chạy 24 giờ như thế nào?

Thị trường đi theo mặt trời, hết phiên này sang phiên khác:

SYDNEY

05:00 – 14:00

Chậm

TOKYO

07:00 – 16:00

Trung bình

LONDON

14:00 – 23:00

Mạnh nhất

NEW YORK

20:00 – 05:00

Rất mạnh

⚡ 20:00 – 23:00 giờ VN: London + New York cùng mở → giá chạy mạnh nhất

(Giờ Việt Nam. Forex không có sàn tập trung — giao dịch qua mạng lưới ngân hàng toàn cầu.)

3Ai đang giao dịch trên thị trường?

🏛️

Ngân hàng trung ương

Điều hành tỷ giá, giữ dự trữ

🏦

Ngân hàng thương mại

~70% khối lượng — tạo giá

📊

Quỹ đầu tư / hedge fund

Đầu cơ kiếm lợi nhuận

🏭

Doanh nghiệp

Thanh toán quốc tế, phòng rủi ro

🧑‍💻

Nhà đầu tư cá nhân

Giao dịch qua broker — chính là bạn

4Vì sao giá tăng hoặc giảm?

Chỉ một quy luật: nhiều người mua → giá tăng. Nhiều người bán → giá giảm.

📈 Đồng tiền MẠNH LÊN khi

• Lãi suất tăng
• Kinh tế tốt (GDP, việc làm cao)
• Lạm phát được kiểm soát
• Tiền nước ngoài chảy vào

📉 Đồng tiền YẾU ĐI khi

• Lãi suất giảm
• Kinh tế xấu, thất nghiệp tăng
• Lạm phát cao
• Bất ổn chính trị, khủng hoảng

5Forex khác chứng khoán – crypto – vàng ra sao?

	FOREX	CHỨNG KHOÁN	CRYPTO	VÀNG
Giờ mở	24/5	Theo giờ sàn	24/7	24/5
Thanh khoản	Cao nhất	Trung bình	Thấp hơn	Cao
Biến động	Vừa phải	Vừa phải	Rất mạnh	Mạnh
Bán khống	Dễ	Khó	Được	Dễ
Số lựa chọn	~10 cặp chính	Hàng nghìn mã	Hàng nghìn coin	1 sản phẩm

Vàng (XAU/USD) thực chất cũng là một “cặp tiền” trên Forex.

6Đọc một cặp tiền

EUR / USD= 1.1050

BASE — đồng đứng trước

Cái bạn MUA hoặc BÁN. Luôn tính là 1 đơn vị.

QUOTE — đồng đứng sau

Dùng để trả tiền. Lãi/lỗ tính bằng đồng này.

1 EUR đổi được 1,1050 USD

PIP — bước nhảy nhỏ nhất của giá

1.1050

🟡 Số thứ 4 = PIP — 1.1050 → 1.1055 là tăng 5 pip

🔵 Số thứ 5 = POINT — 1 pip = 10 point

Cặp có JPY thì pip là số thập phân thứ 2 (vd 151.25).

7Khối lượng (Lot) và chi phí

MICRO 0.01

1.000 đơn vị

0,10 $ / pip

Người mới nên bắt đầu ở đây

MINI 0.1

10.000 đơn vị

1 $ / pip

Khi đã có kinh nghiệm

STANDARD 1.0

100.000 đơn vị

10 $ / pip

Rủi ro cao

↔️

SPREAD

Chênh lệch giá mua – giá bán. Vừa vào lệnh đã âm đúng bằng spread.

🧾

COMMISSION

Phí sàn theo lot (khoảng 3–7 $/lot) ở tài khoản Raw/ECN.

🌙

SWAP

Phí giữ lệnh qua đêm. Thứ Tư bị tính gấp 3 lần.

8Đòn bẩy và các con số trong tài khoản

ĐÒN BẨY 1:100

Vốn của bạn

1.000 $

→

Sức mua

100.000 $

⚠️ Đòn bẩy nhân đôi cả LÃI và LỖ

BALANCE

Tiền trong tài khoản khi chưa có lệnh nào đang mở

MARGIN

Tiền bị khoá lại để giữ lệnh đang mở

EQUITY

Balance + lãi/lỗ đang chạy

FREE MARGIN

Equity − Margin = tiền còn dùng được

MARGIN LEVEL

Equity ÷ Margin × 100 (%)

STOP OUT

Margin Level xuống ~20–50% → sàn tự cắt lệnh

Thước Margin Level

< 50% Stop Out

50–100% Nguy hiểm

100–300% Cần chú ý

> 300% An toàn

9Ví dụ một lệnh thật

Bước 1

Vốn 1.000 $, đòn bẩy 1:100

Bước 2

Mua 0.01 lot EUR/USD giá 1.1051

Bước 3

Margin bị khoá ≈ 11 $

Bước 4

Giá lên 20 pip → lãi ≈ 2 $

Equity

1.002 $

Margin

11 $

Free Margin

991 $

Với 0.01 lot, mỗi pip chỉ ≈ 0,10 $ — rất an toàn để tập giao dịch.

Bài thực hành

Viết ra 3 cặp tiền bạn muốn giao dịch, xác định base currency và quote currency của từng cặp
Mở biểu đồ EUR/USD và GBP/USD, quan sát spread hiện tại và tính spread bằng pip
Dùng máy tính trên sàn demo: nhập vốn 1.000 USD, đòn bẩy 1:100, tính margin cần để mở 0.1 lot EUR/USD
Trả lời: nếu Equity 1.200 USD, Margin 800 USD — Margin Level là bao nhiêu? (Đáp án: 150%)
Liệt kê 3 tin tức/dữ liệu kinh tế có thể làm giá cặp tiền bạn chọn biến động mạnh trong tuần này