Bài 18 · THVP

Công cụ định dạng trong Excel

Conditional Formatting, Format as Table, Sort & Filter kèm bảng mẫu và bài tập thực hành

🎯 Mục tiêu bài học

  • Hiểu vị trí và công dụng của Conditional Formatting, Format as Table, Sort và Filter.
  • Tô màu ô theo điều kiện với Highlight Cells Rules và Top/Bottom Rules.
  • Dùng Data Bars, Color Scales, Icon Sets để trực quan hoá số liệu.
  • Viết công thức trong New Rule để tô màu cả dòng theo điều kiện.
  • Quản lý, chỉnh sửa và xoá quy tắc bằng Manage Rules.
  • Chuyển vùng dữ liệu thành Table với Ctrl + T, bật dòng Total và dùng tên cột trong công thức.
  • Sắp xếp dữ liệu một cấp, nhiều cấp, theo màu và theo Custom List.
  • Lọc dữ liệu theo chữ, số, ngày, màu và kết hợp SUBTOTAL cho dòng tổng.
  • Hoàn thành 2 bài tập mẫu về báo cáo doanh thu và bảng chấm công.

📋 Bảng mẫu để thực hành

Nhập lại bảng mẫu trong Excel, sau đó thực hiện các yêu cầu bên phải.

Bảng theo dõi doanh thu bán hàng
HàngB — Mã đơnC — Nhân viênD — Nhóm hàngE — Khu vựcF — Doanh thuG — Số lượngH — Chỉ tiêu
4DH01Nguyễn Thị MaiNội thấtMiền Bắc12,500,0001510,000,000
5DH02Trần Quốc BảoThiết bịMiền Nam8,900,000410,000,000
6DH03Lê Hoàng NamNội thấtMiền Trung5,300,00096,000,000
7DH04Phạm Thu HàThiết bịMiền Bắc21,000,0001215,000,000
8DH05Võ Minh TríNội thấtMiền Nam3,200,00065,000,000
9DH06Đỗ Kim NgânThiết bịMiền Trung15,700,0001112,000,000
10DH07Nguyễn Thị MaiNội thấtMiền Bắc9,400,000810,000,000
11DH08Trần Quốc BảoThiết bịMiền Nam6,800,00058,000,000

🧰 Ba nhóm công cụ sẽ học

Công cụVị trí trên thanh RibbonCông dụng
Conditional Formatting (Định dạng có điều kiện)Home > Styles > Conditional FormattingTự động tô màu ô, kẻ thanh dữ liệu, gắn biểu tượng theo điều kiện
Format as Table (Định dạng thành bảng)Home > Styles > Format as Table (phím tắt Ctrl + T)Biến vùng dữ liệu thành Table có tiêu đề cố định, kẻ sọc, tự lọc và tự mở rộng
Sort (Sắp xếp)Data > Sort hoặc Home > Sort & FilterSắp xếp tăng dần, giảm dần, theo nhiều cấp hoặc theo màu
Filter (Lọc dữ liệu)Data > Filter (phím tắt Ctrl + Shift + L)Chỉ hiển thị các dòng thoả điều kiện, lọc theo chữ, số, ngày hoặc màu

Hướng dẫn chi tiết Conditional Formatting, Format as Table và Sort & Filter

Mỗi phần đều nêu vị trí công cụ trên Ribbon, các bước thao tác và ảnh minh hoạ thực tế trong Excel.

1

Conditional Formatting — tô màu ô theo điều kiện (Highlight Cells Rules)

  1. Quét chọn vùng dữ liệu cần tô màu, ví dụ cột Doanh thu F4:F11.
  2. Vào thẻ Home > nhóm Styles > nhấn Conditional Formatting.
  3. Chọn Highlight Cells Rules để mở nhóm điều kiện cơ bản: Greater Than (lớn hơn), Less Than (nhỏ hơn), Between (nằm giữa), Equal To (bằng), Text that Contains (chứa chữ), A Date Occurring (theo ngày), Duplicate Values (giá trị trùng).
  4. Ví dụ chọn Greater Than, nhập 10000000 rồi chọn màu ở ô bên phải, nhấn OK — mọi đơn trên 10 triệu sẽ được tô màu.
  5. Tìm dữ liệu trùng: chọn cột Mã đơn rồi vào Highlight Cells Rules > Duplicate Values.
  6. Nhóm Top/Bottom Rules cho phép tô 10 giá trị lớn nhất, 10% nhỏ nhất hoặc các giá trị trên/dưới mức trung bình.
  7. Muốn dùng màu riêng: trong hộp thoại chọn Custom Format rồi đặt màu nền, màu chữ, kiểu chữ.
  8. Xem lại và sửa các quy tắc: Conditional Formatting > Manage Rules; muốn xoá thì chọn quy tắc rồi nhấn Delete Rule.

💡 Điều kiện có thể trỏ tới một ô nhập liệu (ví dụ ô K4) để chỉ cần đổi số trong ô đó là cả bảng đổi màu theo.

Excel với menu Conditional Formatting mở ra nhóm Highlight Cells Rules và các ô đã tô màu
Hình 1: Conditional Formatting — tô màu ô theo điều kiện (Highlight Cells Rules)
2

Conditional Formatting — Data Bars, Color Scales và Icon Sets

  1. Quét chọn vùng số cần minh hoạ, ví dụ cột Doanh thu F4:F11.
  2. Vào Home > Conditional Formatting > Data Bars và chọn một kiểu thanh màu — ô nào giá trị lớn thì thanh dài hơn.
  3. Muốn chỉ hiện thanh mà ẩn số: Manage Rules > Edit Rule > tích Show Bar Only.
  4. Chọn Color Scales để tô thang màu chuyển sắc, ví dụ đỏ - vàng - xanh giúp nhìn ra nhanh vùng cao thấp.
  5. Chọn Icon Sets để gắn biểu tượng mũi tên, đèn giao thông hoặc dấu tick theo mức giá trị.
  6. Chỉnh mốc cho biểu tượng: Manage Rules > Edit Rule, đổi Type sang Number hoặc Percent rồi nhập mốc mong muốn.
  7. Có thể chồng nhiều quy tắc trên cùng một vùng; thứ tự trong Manage Rules quyết định quy tắc nào được ưu tiên.
  8. Tích Stop If True nếu muốn dừng lại, không áp dụng các quy tắc phía dưới khi điều kiện đã đúng.

💡 Data Bars rất hợp cho báo cáo doanh số vì người xem thấy ngay tương quan giữa các dòng mà không cần vẽ biểu đồ.

Excel với cột số hiển thị thanh dữ liệu màu xanh, thang màu và bộ biểu tượng mũi tên
Hình 2: Conditional Formatting — Data Bars, Color Scales và Icon Sets
3

Conditional Formatting — tô cả dòng bằng công thức

  1. Quét chọn TOÀN BỘ vùng dữ liệu B4:H11 (bắt đầu từ ô B4 — đây là ô mốc của công thức).
  2. Vào Home > Conditional Formatting > New Rule.
  3. Chọn dòng cuối: Use a formula to determine which cells to format.
  4. Nhập công thức tô dòng chưa đạt chỉ tiêu: =$F4<$H4 — chú ý cố định CỘT bằng dấu $ nhưng KHÔNG cố định dòng.
  5. Nhấn Format, chọn màu nền đỏ nhạt ở thẻ Fill, nhấn OK hai lần.
  6. Thêm quy tắc thứ hai với công thức =$F4>=$H4 và màu xanh nhạt để đánh dấu dòng đã đạt.
  7. Tô dòng theo ô nhập liệu: =$E4=$K$4 — gõ tên khu vực vào ô K4 thì các dòng khu vực đó sẽ sáng lên.
  8. Kiểm tra vùng áp dụng trong Manage Rules ở cột Applies to; nếu tô sai vùng hãy sửa lại tại đây.

💡 Quy tắc dấu $: cố định cột ($F4) khi muốn tô cả dòng, cố định dòng (F$4) khi muốn tô cả cột.

Hộp thoại New Formatting Rule với tuỳ chọn dùng công thức để tô màu
Hình 3: Conditional Formatting — tô cả dòng bằng công thức
4

Format as Table — biến vùng dữ liệu thành bảng thông minh

  1. Nhấn vào một ô bất kỳ trong vùng dữ liệu, ví dụ ô C5.
  2. Vào Home > Styles > Format as Table rồi chọn một mẫu màu (hoặc nhấn phím tắt Ctrl + T).
  3. Hộp thoại Create Table hiện ra: kiểm tra vùng dữ liệu và TÍCH ô My table has headers, sau đó nhấn OK.
  4. Thẻ Table Design xuất hiện — đặt tên bảng dễ nhớ ở ô Table Name, ví dụ BangDoanhThu.
  5. Trong Table Style Options, tích Banded Rows để kẻ sọc, Total Row để thêm dòng tổng ở cuối bảng.
  6. Dòng Total tự dùng SUBTOTAL nên tổng luôn khớp với phần dữ liệu đang lọc; nhấn mũi tên để đổi phép tính Sum, Average, Count.
  7. Ưu điểm: gõ thêm dòng ngay dưới bảng thì bảng TỰ MỞ RỘNG, công thức và định dạng tự sao chép xuống.
  8. Trong bảng có thể viết công thức bằng tên cột: =[@[Doanh thu]]*0,1 thay cho =F4*0,1 — dễ đọc hơn nhiều.
  9. Muốn trả về vùng thường: Table Design > Convert to Range.

💡 Luôn tạo Table trước khi làm PivotTable hoặc biểu đồ — dữ liệu thêm mới sẽ tự được cập nhật vào báo cáo.

Excel với hộp thoại Create Table và vùng dữ liệu đã chuyển thành Table kẻ sọc
Hình 4: Format as Table — biến vùng dữ liệu thành bảng thông minh
5

Sort — sắp xếp dữ liệu một cấp và nhiều cấp

  1. Sắp xếp nhanh 1 cột: nhấn vào một ô trong cột Doanh thu, vào Data và nhấn nút A→Z (tăng dần) hoặc Z→A (giảm dần).
  2. Tuyệt đối KHÔNG quét chọn riêng một cột rồi sắp xếp — dữ liệu các cột khác sẽ không đi theo và bảng bị sai lệch.
  3. Sắp xếp nhiều cấp: nhấn vào ô trong bảng rồi vào Data > Sort để mở hộp thoại.
  4. Tích My data has headers để Excel hiểu hàng 3 là tiêu đề.
  5. Cấp 1 (Sort by): chọn cột Khu vực, Order chọn A to Z.
  6. Nhấn Add Level để thêm cấp 2 (Then by): chọn cột Doanh thu, Order chọn Largest to Smallest.
  7. Nhấn OK — bảng được nhóm theo khu vực, trong mỗi khu vực doanh thu xếp từ cao xuống thấp.
  8. Sắp xếp theo màu: trong cột Sort On chọn Cell Color hoặc Font Color để đưa các dòng đã tô màu lên trên.
  9. Sắp xếp theo thứ tự riêng (ví dụ Cao - Trung bình - Thấp): trong Order chọn Custom List rồi nhập danh sách theo ý mình.

💡 Nếu Excel hỏi Expand the selection hay Continue with the current selection, luôn chọn Expand the selection để cả dòng cùng di chuyển.

Hộp thoại Sort của Excel với nhiều cấp sắp xếp trên bảng dữ liệu
Hình 5: Sort — sắp xếp dữ liệu một cấp và nhiều cấp
6

Filter — lọc dữ liệu theo điều kiện

  1. Nhấn vào một ô trong bảng, vào Data > Filter (hoặc nhấn Ctrl + Shift + L) — mỗi tiêu đề cột xuất hiện một mũi tên nhỏ.
  2. Nhấn mũi tên ở cột Khu vực, bỏ tích Select All rồi chỉ tích Miền Bắc, nhấn OK — bảng chỉ còn các dòng Miền Bắc.
  3. Cột đang lọc có biểu tượng phễu, số hiệu dòng chuyển màu xanh để báo có dòng đang bị ẩn.
  4. Lọc theo số: nhấn mũi tên cột Doanh thu > Number Filters > Greater Than, nhập 10000000 rồi nhấn OK.
  5. Lọc theo chữ: Text Filters > Contains để tìm các tên hàng có chứa một từ khoá.
  6. Lọc theo ngày: Date Filters cho phép chọn nhanh This Month, Last Quarter, Between…
  7. Lọc theo màu: Filter by Color để lấy riêng các dòng đã được Conditional Formatting tô màu.
  8. Có thể lọc nhiều cột cùng lúc — các điều kiện sẽ được áp dụng đồng thời.
  9. Xoá lọc từng cột bằng Clear Filter From…, xoá toàn bộ bằng Data > Clear; tắt hẳn bộ lọc bằng cách nhấn lại nút Filter.
  10. Dùng =SUBTOTAL(109;F4:F11) ở dòng tổng để tổng luôn thay đổi theo phần dữ liệu đang lọc.

💡 Cần lọc điều kiện phức tạp hoặc chép kết quả sang chỗ khác, hãy dùng Data > Advanced (Advanced Filter).

Excel với menu AutoFilter đang mở, danh sách tích chọn và nhóm Number Filters
Hình 6: Filter — lọc dữ liệu theo điều kiện

📝 Bài tập mẫu để luyện tập

Hai bài tập dưới đây bao quát cả ba nhóm công cụ định dạng vừa học. Hãy tự làm trước rồi mới mở phần đáp án gợi ý.

1

Bài tập 1 — Bảng theo dõi doanh thu có cảnh báo màu

Nhập bảng sau vào Excel (tiêu đề ở hàng 3, dữ liệu từ hàng 4 đến hàng 11) rồi dùng Conditional Formatting và Format as Table để làm bảng báo cáo trực quan.

Bảng doanh thu quý IV (B3:H11)
HàngB — Mã đơnC — Nhân viênD — Nhóm hàngE — Khu vựcF — Doanh thuG — Số lượngH — Chỉ tiêu
4DH01Nguyễn Thị MaiNội thấtMiền Bắc12,500,0001510,000,000
5DH02Trần Quốc BảoThiết bịMiền Nam8,900,000410,000,000
6DH03Lê Hoàng NamNội thấtMiền Trung5,300,00096,000,000
7DH04Phạm Thu HàThiết bịMiền Bắc21,000,0001215,000,000
8DH05Võ Minh TríNội thấtMiền Nam3,200,00065,000,000
9DH06Đỗ Kim NgânThiết bịMiền Trung15,700,0001112,000,000
10DH07Nguyễn Thị MaiNội thấtMiền Bắc9,400,000810,000,000
11DH08Trần Quốc BảoThiết bịMiền Nam6,800,00058,000,000
Xem đáp án gợi ý
  • Tạo bảng: Chọn B3:H11 > Ctrl + T > tích My table has headers > OK
  • Tô ô > 10 triệu: Home > Conditional Formatting > Highlight Cells Rules > Greater Than > 10000000
  • Tô ô < 6 triệu: Highlight Cells Rules > Less Than > 6000000
  • Thanh dữ liệu: Chọn F4:F11 > Conditional Formatting > Data Bars
  • Mã trùng: Chọn B4:B11 > Highlight Cells Rules > Duplicate Values
  • Tô dòng chưa đạt: New Rule > Use a formula > =$F4<$H4
  • Tô dòng đạt: New Rule > Use a formula > =$F4>=$H4
  • Tô theo ô K4: New Rule > Use a formula > =$E4=$K$4
2

Bài tập 2 — Sắp xếp và lọc bảng chấm công

Nhập bảng sau rồi dùng Sort, Filter và SUBTOTAL để lập báo cáo nhân sự theo nhiều tiêu chí.

Bảng chấm công tháng 10 (B3:G11)
HàngB — Mã NVC — Họ và tênD — Bộ phậnE — Chức vụF — Ngày côngG — Lương (đ)
4NV01Nguyễn Văn AnKinh doanhNhân viên2612,000,000
5NV02Trần Thị BìnhKinh doanhTrưởng nhóm2518,500,000
6NV03Lê Minh CườngKế toánNhân viên2210,200,000
7NV04Phạm Thu DungKế toánTrưởng nhóm2617,800,000
8NV05Hoàng Văn EmKỹ thuậtNhân viên199,500,000
9NV06Vũ Thị GiangKỹ thuậtTrưởng nhóm2416,300,000
10NV07Đỗ Quang HuyKinh doanhNhân viên2713,400,000
11NV08Bùi Thanh LanKế toánNhân viên219,900,000
Xem đáp án gợi ý
  • Sắp xếp 2 cấp: Data > Sort > Sort by: Bộ phận (A to Z) > Add Level > Then by: Lương (Largest to Smallest)
  • Bật lọc: Ctrl + Shift + L
  • Lọc bộ phận: Mũi tên cột Bộ phận > bỏ Select All > tích Kinh doanh > OK
  • Lọc ngày công: Mũi tên cột Ngày công > Number Filters > Greater Than Or Equal To > 25
  • G13: =SUBTOTAL(109;$G$4:$G$11)
  • F14: =SUBTOTAL(101;$F$4:$F$11)
  • Tô ngày công thấp: Chọn F4:F11 > Conditional Formatting > Highlight Cells Rules > Less Than > 22
  • Lọc theo màu: Mũi tên cột Ngày công > Filter by Color > chọn ô màu vàng

Bài tập thực hành

Tài liệu đang được cập nhật.

ZaloEmail